- DE ACHTERSTANDSFONDSEN -

Ondersteuning van de huisartsenzorg in achterstandswijken

Terugblik Goede voorbeelden 2021

Op 24 juni was de aftrap van de Goede voorbeelden Conferentie 2021. Huisartsen, betrokkenen van de Achterstandsfondsen en zorgverzekeraars volgden online de presentatie van vijf voorbeeldprojecten die de huisartsenzorg helpen in de samenwerking met partners in de wijk en de verbetering van de zorg voor hun patiënten. Op 5 juli was de volgende sessie die geheel in het teken stond van Krachtige basiszorg. Hieronder vind je de presentaties. Er volgen nog twee online sessies. Check het programma op deze site.

Faciliteren Home- en Basisteams 

Dit project voor zorg- en welzijnsprofessionals in een wijk in Amsterdam Noord bevordert de samenwerking door middel van periodiek overleg aan de hand van inhoudelijke thema’s en casuïstiek. Mathilde Dijk is coördinator van het basisteam in Amsterdam Noord en kent zowel het sociaal als medisch domein in de wijk.
Het basisteam bestaat uit drie huisartsenpraktijken met negen huisartsen en de POH ouderen. Andere buurtorganisaties uit het sociaal domein sluiten afhankelijk van de thematiek aan bij het overleg. Iedereen is vrij om thema's, actualiteit en casuïstiek voor te dragen op de agenda. Eén keer per maand komen zij samen en formuleren afhankelijk van het thema actiepunten. Het basisteam is buurtgericht en versterken de samenwerking. Proffesionals hebben korte lijnen en weten elkaar makkelijk te vinden.

Financiering

AOF Amsterdam financiert de uren van de coördinator en vacatiegelden voor de huisartsen. Vind hier de presentatie en contactgegevens over Faciliteren Home- en Basisteams

 

Health Battle 

Het project Healt Battle brengt buurtbewoners met leefstijlproblematiek duurzaam in beweging door onder andere het creëren van een groepsgevoel en veel gedeelde problematiek. Ingrid Sijmons is organisator en leefstijlcoach van de Health Battle.

Er is een intakeprocedure waarbij gekeken wordt of mensen in een groepsprogramma passen en of ze willen werken aan hun gezondheid. Vaak zijn er al gesprekken geweest met een welzijns- of beweegcoach. Ook komen mensen via doorverwijzing van de huisarts en (informele) buurtnetwerken. 
Dat de Health Battle werkt is onder andere te zien aan het hoge opkomstpercentage van meer dan 90%. Ook is de Health Battle een goede opstart voor de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Ingrid Sijmons vertelt dat in achterstandswijken zo’n 80% van de doorverwijzingen niet terechtkomen bij een GLI, of na twee of drie keer niet meer op komen dagen.

Waarom zij wil dat deelnemers doorstromen naar de GLI is, omdat de Health Battle een kickstart is. Vaak is er sprake van multi-problematiek en hebben mensen langer begeleiding nodig. In de Health Battle leren ze lotgenoten kennen, die vaak vrienden worden, en worden ze meer bewust van valkuilen en hun eigen kracht. Ze leren waar ze in de buurt laagdrempelig kunnen gaan bewegen en kunnen dat blijven doen tijdens de GLI.
De groepen zijn gemengd, maar Ingrid Sijmons geeft aan dat het in sommige situaties beter is om aparte groep te vormen. Zo zijn twee Marrokaanse vrouwengroepen gestart die elkaar onderling helpen met vertalen tijdens het programma. Vanuit de Health Battle wordt gekeken hoe er zoveel mogelijk kan worden aangesloten bij de vraag en realiteit van het moment.

Vind hier de presentatie, link naar de website en contactgegevens over de Health Battle.

In deze film zie je wat de Health Battle inhoudt.

Afgelopen jaar is door de pandemie de Health Battle aangepast. Deze zijn te zien in dit filmpje.

Financiering

In het verleden hebben meerdere huisartsen in Amsterdam Noord aangegeven dat zij de Health Battle als voorziening in de wijk wilden. Via AOF Amsterdam is destijds subsidie aangevraagd. Duurzame financiering is nog niet goed geregeld. Kortlopende financiering kwam naast het Achterstandsfonds onder andere vanuit sportimpuls en het stadsdeel. Samen met AOF Amsterdam wordt geprobeerd om onderdeel te worden van de gemeentelijk basisvoorziening. Ingrid Sijmons: "Dat zou ongeveer voor de helft goed zijn voor de financiering. Daarnaast willen we dat de zorgverzekeraars hun handen ineen slaan om de rest van het geld op te hoesten."

 

Gezond en gelukkig Moerwijk

Een ‘man-made-blue zone’ is een regio in de wereld waar mensen langer, gelukkig en in goede gezondheid leven. Vanuit dit perspectief werkt huisarts Amanda de Glanville als medisch wijkmakelaar aan een coalitie van partners in de wijk. Haar rol is:

  • Samenwerking op gang brengen met zorgprofessionals en partnerorganisaties uit de wijk en uit Den Haag. ​
  • Collega huisartsen informeren, betrekken en motiveren om mee te werken met wijkbrede aanpak.​
  • Duurzame dialoog tussen huisartsen en wijkprofessionals met bewoners starten.​

De meerwaarde van een huisarts in de functie van medische wijkmakelaar is volgens Amanda de Glanville dat zij onafhankelijk kan opereren. Ze weet oude patronen, wantrouwen en argwaan door te breken en een brede visie van een gezonde wijk neer te zetten. Er ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden en er is meer aandacht voor het perspectief van wijkbewoners. 

Financiering

De functie van medisch wijkmakelaar is het eerste jaar vergoed door het Fonds Huisartsen in Achterstandswijken Haaglanden. Daarna is het gecontinueerd door Lijn 1 (ros). Wanneer samenwerking in de wijk eenmaal opgebouwd is, zou welzijn of een wijkmanager deze rol kunnen vervullen. 

Vind hier de presentatie, link naar de website en contactgegevens over Gezond en gelukkig Moerwijk

 

(Corona) Uurconsult en Multidisciplinair Overleg

Sascha Kotterer is voorzitter van het Utrechts Fonds Achterstandswijken eo en huisarts in een achterstandswijk. Met een casus legt zij uit waar zij het uurconsult en multidisciplinair overleg (MDO) voor inzet en waarom dit zo belangrijk is. In het uurconsult brengt de huisarts samen met de patiënt alle medische en psychosociale factoren in kaart waarmee de patiënt in zijn leven wordt geconfronteerd. Samen bespreken zij welke rol deze factoren spelen bij de klachten die de patiënt ervaart. De patiënt en huisarts krijgen meer inzicht in de situatie. Daarnaast is beter inzicht in welke ondersteuning noodzakelijk is. Dat maakt de zorg efficienter. Bij een veelheid aan problemen en zorg- en hulpverleners van een patiënt kan een MDO worden gestart.

Het uurconsult en MDO is een flinke tijdsinvestering en een uitdaging om naast de spreekuren in te plannen. Volgens Sascha Kotterer vertaalt deze tijdsinvestering zich echter in betere en efficientere zorg op termijn. Sommige huisartsen plannen een dagdeel voor deze gesprekken, anderen plannen het tussendoor of aan het einde van de dag. In sommige praktijken brengt een doktersassistent of POH eerst de complexe patiënten of hoge consultgebruikers in kaart. Vervolgens worden patiënten geselecteerd en geclusterd ingepland.

Vind hier de presentatie, link naar de website en contactgegevens over het uurconsult en multidisciplinair overleg.

Onderzoek en financiering

Inmiddels bieden meerdere Achterstandsfondsen het uurgesprek en het MDO aan. In sommige regio's mogen ook de POH en physisian assistant uurgesprekken voeren. Check de voorwaarden bij het regionale fonds.  

Het Fonds Huisartsen in Achterstandswijken Haaglanden en Stichting Achterstandswijken Nijmegen deden onderzoek naar de inzet van het uurconsult.

Klik hier voor de evaluatie uitgevoerd in Den Haag. 

Download hier het onderzoeksrapport dat het Nijmeegse achterstandsfonds liet uitvoeren. 

Corona uurconsult

Sinds vorig jaar bestaat er het Corona uurconsult, specifiek ingezet bij mogelijke COVID-19 patiënten. Dit wordt gefinancierd door het Achterstandsfonds Noord-Holland. Lees hier wat de voorwaarden zijn. 

 

Krachtige basiszorg

De opschaling van één naar tien Krachtige basiszorg-praktijken in de vier grote steden van Nederland is onderzocht door Nivel. Richard Starmans, huisarts en adviseur van de Achterstandsfondsen bespreekt de uitkomsten van het onderzoek. 

Opschaling op basis van resultaten in Overvecht
Volgens het Nivel rapport werkt Krachtige basiszorg voor (kwetsbare) bewoners en zorgprofessionals. Bewoners krijgen de juiste zorg en de huisartsenpraktijken ervaren meer werkplezier. Zo begrijpt 75% van de patiënten​ klachten beter​ en 73% weet beter wat ze aan hun klacht kunnen doen. ​

De afgelopen twee jaren hebben praktijken een grote variatie van activiteiten​ opgezet aan teamscholing in de praktijk​, samenwerking in de wijk, casuïstiekbesprekingen, aanpassing van de organisatie en spreekuren​. In totaal vindt opschaling plaats in 13 praktijken. De goede resultaten bevestigen de eerdere ervaringen uit Utrecht Overvecht.  

In de drie opvolgende presentaties vertellen deelnemende huisartsen op welke wijze zij de praktijk(organisatie) hebben aangepast, wat wel/niet goed gaat in het toepassen en implementeren van Krachtige basiszorg en wat zij de komende jaren graag willen aanpakken.

Richard Starmans benadrukt het belang van borging en de mogelijkheid voor doorontwikkeling ​en om met nieuwe praktijken en regio’s te starten. Duidelijk moet worden welke randvoorwaarden​ daarvoor nodig zijn.  ​

​Deze factsheets tonen samen het het rapport van Nivel waarom  krachtige basiszorg nodig is en wat Krachtige Basiszorg doet. 

​Vind hier de presentatie van Richard Starmans


Ervaringen in Rotterdam​

Marieke Out, huisarts in Gezondheidscentrum Lange Hille,​ vertelt over de extra inzet van een verpleegkundige specialist en praktijkverpleegkundige die zij financiert vanuit de Krachtige basiszorg regeling. Praktijken hebben de vrijheid gekregen om dit zelf in te richten.

Marieke Out benadrukt ook het belang van MDO's. Er is spake van complexe problematiek en de gefragmenteerde zorg, het onoverzichtelijk zorgaanbod​ naast groot verloop zorgprofessionals versterken het belang van samenwerking. Complexiteit is een puzzle die je alleen samen en met de patiënt goed oplost. 

Voor aanwezigen klinkt deze inzet ontzettend waardevol. Financieel is er alleen nog geen regeling voor praktijken in nieuwe regio's.

​Vind hier de presentatie van Marieke Out.  

 

Ervaringen in Utrecht​

Nanja Danhof, praktijkhoudend huisarts in Gezondheidscentrum Kanaleneiland,​ toont een vlog waarin zij haar gedachten en de dagelijkse praktijk met Krachtige basiszorg deelt. Duidelijk wordt onder andere het nut van een 4D gesprek.

Daarnaast vertelt Nanja Danhof over het belang van aandacht voor de praktijkorganisatie en medewerkers. Dit blijft vaak onderbelicht. Werken in een achterstandswijk is een vak apart, waarbij veel van assistentes wordt gevraagd. Het gaat niet alleen om aandacht voor de patiënt, maar ook om aandacht voor de praktijkmedewerkers.

Zorgverlenen in een achterstandswijk kun je volgens Nanja Danhof niet alleen doen. Dit gebeurt in samenwerking met elkaar in de wijk. Daarom kan ze ook niet meer terug naar de situatie van voor de start van Krachtige basiszorg. De toegevoegde waarde is zo overduidelijk.  


Ervaringen in Den Haag

Evelien van der Schoor, praktijkhoudend huisarts in Gezondheidspunt Laakkwartier, vertelt over de inzet van de POH Krachtige basiszorg. Daarnaast heeft zij samenwerking met Gezondheidscentrum SHG waardoor er een wijkbrede inzet van Krachtige basiszorg ontstaat. In de wijk heeft zich een kernteam gevormd die bestaat uit huisarts en POH Krachtige basiszorg, betrokkenen van Welzijn op recept, Parnassia (GGZ), de wijkverpleegkundige en medewerkers van CJG, AMW en WMO.  

Door Krachtige basiszorg, krijgen patiënten meer regie over hun hulpvraag en daalt in het verloop de zorgconsumptie. Ook de inhoud van vervolgconsulten verandert​. Medewerkers in de huisartsenpraktijk hebben meer plezier in hun werk​ gekregen.

Haar focus ligt op een duurzame en toekomstbestendige samenwerking met het kernteam van partners in de wijk. Ook het behoud van de POH Krachtige Basiszorg is onzeker. Deze wordt voor nu door CZ vergoed voor de huidige deelnemers aan Krachtige basiszorg. Evelien van der Schoor mist structurele financiering van de niet-declarabele uren. Ze voert gesprekken met de gemeente Den Haag en zorgverzekeraar over de continuïteit van de Krachtige basiszorg werkwijze.​

Vind hier de presentatie van Evelien van der Schoor

Hoe verder?

Voor alle praktijken geldt dat financiering in de toekomst een zorg is. Ze kunnen en willen niet meer terug naar de situatie zoals het was en zien ook dat deze werkwijze de zorg voor de patiënt verbetert en tegelijkertijd efficiënter maakt. Tegelijkertijd zijn ze nog lang niet klaar met het implementeren van deze werkwijze en vraagt samenwerking en de zorg voor kwetsbare patiënten continue aandacht.

Dagvoorzitter Leontien Sierts sluit de bijeenkomst af en meldt dat na de zomer een vervolgbijeekomst door de Achterstandsfondsen wordt georganiseerd, waarin verder wordt gepraat over een duurzame oplossing.  

Vragen over Krachtige basiszorg en het delen van goede- en minder goede voorbeelden kan in de community op LinkedIn. Via deze link kun je je aanmelden: https://www.linkedin.com/groups/9051130/. 

Tools & instrumenten vind je op www.toolkitkrachtigebasiszorg.nl.