8 oktober 2026: Terugblik/samenvatting: Online Inspiratiesessie - Nieuwe energie in de huisartsenpraktijk

Hoe zorg je voor meer werkplezier, betrokkenheid en verbinding in de huisartsenpraktijk, juist als de uitdagingen groot zijn? Tijdens onze online inspiratiesessie ontdekten deelnemers aan de hand van drie praktijkvoorbeelden hoe creatieve en praktische oplossingen kunnen zorgen voor nieuwe energie. Lees de samenvatting en doe ideeën op die je zelf kunt toepassen in jouw praktijk of regio.

Drie inspirerende praktijkvoorbeelden

1. Interactieve toolkit – Samenwerken voor ondersteuning bij digitale zorg

Spreker: Antoinet Smallegange
Fonds: Fonds Achterstandswijken Delfland / Schieland / Westland

Digitale zorg werkt pas als iedereen mee kan doen
Digitale zorg biedt veel mogelijkheden, maar niet iedereen kan hier goed gebruik van maken. Eén op de vijf Nederlanders doet niet mee aan digitale zorg. Digitale vaardigheden en gezondheidsvaardigheden spelen een belangrijke rol bij de toegang tot zorg. Daarom is het belangrijk dat patiënten passende ondersteuning krijgen. Huisartspraktijken zetten steeds vaker digitale hulpmiddelen in, zoals online patiëntportalen. Het is belangrijk dat patiënten leren hoe ze deze hulpmiddelen kunnen gebruiken en weten waar ze terechtkunnen voor hulp.

Samenwerken in de wijk
Hulp is vaak al aanwezig, bijvoorbeeld bij bibliotheken, Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s), sociaal werk, vrijwilligers en het Taalhuis. Toch weten huisartsenpraktijken, lokale organisaties en inwoners elkaar niet altijd vanzelf te vinden. Daardoor is het voor patiënten niet altijd duidelijk waar zij terechtkunnen. Het Fonds Achterstandswijken Delfland / Schieland / Westland heeft samen met Pharos informatie en ervaringen verzameld om de samenwerking rondom digitale zorg te verbeteren. Alles wat tijdens bijeenkomsten is opgehaald, is verwerkt in de toolbox. Zo kunnen praktijken en organisaties leren van ervaringen en ideeën uit de praktijk.

De toolkit: van inzicht naar samenwerking
De toolkit Samenwerken voor ondersteuning bij digitale zorg van Pharos helpt organisaties om de samenwerking in hun eigen wijk praktisch vorm te geven. De toolbox bevat onder andere filmpjes, e-learnings en werkvormen. De materialen en voorbeelden kun je aanpassen aan de lokale situatie. Er zijn drie belangrijke stappen:

• Begrijp wat iemand nodig heeft. Ga met inwoners in gesprek over waar zij tegenaan lopen. Kijk naar hun behoeften, vertrouwen en beschikbare netwerk. De vier behoefteprofielen helpen om passende ondersteuning te kiezen. Deze profielen zijn in samenwerking met de bibliotheek ontwikkeld en terug te vinden op de website van Pharos.
• Vind elkaar lokaal. Breng het bestaande ondersteuningsaanbod en vertrouwde plekken in kaart. Leer elkaars rollen en grenzen kennen en werk waar mogelijk met vaste contactpersonen.
• Maak de route werkbaar. Spreek af wanneer en waarnaar je verwijst. Regel waar nodig een warme overdracht en zorg dat duidelijk is wat er na een verwijzing gebeurt.

Praktische tips
Wil je in jouw praktijk of regio aan de slag met digitale inclusie? Antoinet deelt de volgende tips:

• Begin klein. Je hoeft niet alles in één keer te veranderen.
• Doe het niet alleen. Organiseer de aanpak samen met andere organisaties en partners in de wijk.
• Maak deelname mogelijk. Als fonds kun je praktijken een vergoeding geven voor de uren die zij investeren in de training en het werken met de toolbox.
• Gebruik de toolbox. Bekijk de beschikbare filmpjes, e-learnings en werkvormen om inspiratie op te doen en direct aan de slag te gaan.

Het Fonds Achterstandswijken Delfland / Schieland / Westland heeft praktijken een vergoeding gegeven voor de uren die zij hebben geïnvesteerd om met de aanpak te werken.

Wees niet bang, vraag het
Een belangrijke tip van ervaringsdeskundigen: “Wees niet bang, vraag het.” Vraag patiënten gerust of zij hulp nodig hebben bij digitale zorg. Door het gesprek aan te gaan, ontdek je waar iemand tegenaan loopt en welke ondersteuning passend is.

Wat kun je hiermee in de praktijk?
Begin met het verkennen van de behoeften van patiënten en het lokale aanbod. Zoek contact met organisaties in de wijk en maak samen concrete afspraken over doorverwijzen en samenwerken. Gebruik de toolbox van Pharos als praktisch hulpmiddel en kijk welke aanpak bij jouw praktijk of regio past.
De belangrijkste boodschap: digitale inclusie vraagt niet alleen om aandacht voor digitale vaardigheden, maar ook om goede samenwerking tussen de huisartsenzorg en lokale ondersteuning. Begin klein, zoek elkaar op en vraag patiënten wat zij nodig hebben. Zo help je meer mensen om mee te doen aan digitale zorg.

Heb je vragen? Neem dan contact op met Fonds Achterstandswijken Delfland / Schieland / Westland, Antoinet Smallegange, via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

• Bekijk de presentatie
• Bekijk de Toolkit Samenwerken voor ondersteuning bij digitale zorg van Pharos
• Bekijk het filmpje ‘Campagne meedoen aan digitale zorg’
• Bekijk het filmpje ‘Hoe je de behoefteprofielen in je werk kan gebruiken’

2. VR-bril - Ervaar laaggeletterdheid door de ogen van je patiënt

Spreker: Tieneke Koopman
Fonds: Achterstandsfonds Noord-Holland

Ervaren wat laaggeletterdheid betekent
Hoe is het om laaggeletterd te zijn en je weg te moeten vinden in de zorg? Met een VR-bril ervaren medewerkers van huisartsenpraktijken en apotheken hoe het is om moeite te hebben met lezen en schrijven. Het doel is om meer bewustwording te creëren en gedrag en problemen van patiënten beter te leren herkennen. Uit onderzoek blijkt dat laaggeletterdheid in de praktijk vaak over het hoofd wordt gezien. Mensen die laaggeletterd zijn, hebben ook vaak moeite met gezondheidsvaardigheden. Door de realistische VR-ervaring krijgen medewerkers meer inzicht in de uitdagingen waar deze patiënten tegenaan lopen.

De nabespreking maakt het verschil
De ervaring met de VR-bril is waardevol, maar de nabespreking met een taalambassadeur is cruciaal. Samen bespreek je wat je hebt ervaren en hoe je laaggeletterdheid in de praktijk kunt herkennen. Ook leer je signalen herkennen die anders misschien worden gemist. Medewerkers worden hierdoor alerter en kunnen patiënten beter ondersteunen. Dit kan bovendien helpen om misverstanden en bijvoorbeeld agressie te voorkomen. Via de VR-bieb zijn veel verschillende filmpjes beschikbaar, ook over andere onderwerpen dan laaggeletterdheid.

Workshops in ontwikkeling
Het Achterstandsfonds Noord-Holland wil samen met Noordhoff Zorg workshops ontwikkelen waarin de VR-bril wordt ingezet. Het fonds wil deze workshops gedeeltelijk financieren. De workshop wordt in januari ontwikkeld en is in eerste instantie gericht op de regio Noord-Holland. De opgedane kennis en de workshop kunnen ook met andere regio’s worden gedeeld, eventueel met aanpassingen. Een VR-bril kost ongeveer € 1.000. Daarnaast is een abonnement nodig van circa € 500 tot € 600 per bril.
De belangrijkste boodschap: door zelf te ervaren hoe het is om laaggeletterd te zijn, krijgen zorgmedewerkers meer begrip en leren ze signalen eerder herkennen. De nabespreking met een taalambassadeur helpt om deze inzichten te vertalen naar de dagelijkse praktijk.

Heb je vragen? Neem dan contact op met Achterstandsfonds Noord-Holland, Tieneke Koopman, via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

• Bekijk de presentatie

3. Tekenen in de zorg

Spreker: Karen Arnold, huisarts in Hengelo (Ov.)
Fonds: AOF Twente

Medische informatie begrijpelijk maken met tekeningen
Niet iedere patiënt begrijpt medische informatie even goed. Vooral mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden kunnen moeite hebben met het begrijpen van diagnoses, medicatie-instructies en leefstijladviezen. Met eenvoudige tekeningen kun je medische informatie visueel uitleggen, waardoor patiënten deze beter begrijpen en onthouden. Huisarts Karen Arnold gebruikt tekenen daadwerkelijk in haar eigen praktijk. Ze ervaart het als een extra hulpmiddel om informatie uit te leggen en patiënten beter bij het gesprek te betrekken. Ook kan een tekening bijdragen aan het vertrouwen van de patiënt.

Hoe werkt de training?
De training Tekenen in de zorg wordt gegeven door een physician assistant (PA) met ervaring in de huisartsenzorg. Huisartsen, PA's, verpleegkundig specialisten en praktijkondersteuners leren hoe ze tekeningen kunnen gebruiken om medische informatie begrijpelijk te maken.
Tijdens de training oefen je met verschillende tekeningen: van eenvoudige basisvormen tot het visueel uitleggen van complexe medische informatie. Je werkt ook een eigen casus uit en krijgt feedback van medecursisten. Het is inspirerend om te zien hoe anderen tekenen en de technieken toepassen. Na de training ga je in de praktijk met je eigen casus aan de slag. Na vier tot zes weken ontvang je feedback op je eindopdracht.

Praktische tips van Karen

• Je hoeft niet goed te kunnen tekenen. Houd je tekeningen zo eenvoudig mogelijk. Het gaat om de uitleg.
• Teken tijdens het consult. Doordat je direct tekent terwijl je iets uitlegt, kan de patiënt de informatie beter volgen en begrijpen.
• Help patiënten informatie te onthouden. Beelden ondersteunen de uitleg en kunnen ervoor zorgen dat woorden en informatie beter blijven hangen.
• Gebruik papier. Karen maakt haar tekeningen vaak op papier, zodat ze deze eventueel aan de patiënt kan meegeven.
• Leer van elkaar. Het uitwisselen van tekeningen en ervaringen met medecursisten levert nieuwe ideeën en inspiratie op.

Na afloop krijg je een materiaalpakket met onder andere een boekje met tekentips en inspiratie, oefeningen, sjablonen en stiften voor gebruik in de spreekkamer.

Ook aan de slag met tekenen in de zorg?
De training kan door het hele land worden gegeven, zowel individueel als in een groep. Het doel is dat zorgverleners tekenen als praktisch hulpmiddel leren inzetten bij bijvoorbeeld het uitleggen van diagnoses, medicatie, leefstijladviezen en verwijzingen.

Heb je vragen? Neem dan contact op met AOF Twente via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of neem direct contact op met Manon Lichtenberg om een training in te plannen via haar contactgegevens.

• Bekijk de presentatie

Een uur vol inspiratie en concrete ideeën om zelf mee aan de slag te gaan

De sessie werd goed ontvangen. Veel deelnemers gaven aan met nieuwe energie aan de slag te gaan in hun eigen praktijk. De volgende inspiratiesessie is op donderdag 4 maart 2027 van 17.00 tot 18.00 uur. Reserveer deze datum alvast in je agenda!